Quyết định bỏ ngưỡng doanh thu chịu thuế 500 triệu đồng/năm đối với hộ kinh doanh

Mới đây, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật Thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế tiêu thụ đặc biệt. Một trong những nội dung đáng chú ý là không quy định cứng ngưỡng doanh thu phải nộp thuế đối với hộ kinh doanh như trước đây, bỏ ngưỡng doanh thu chịu thuế 500 triệu đồng/năm.

Trong bối cảnh giá cả hàng hóa và chi phí sinh hoạt liên tục tăng, nhiều hộ kinh doanh cho rằng mức doanh thu này không còn phù hợp với thực tế hoạt động hiện nay. Chính vì lẽ đó, chủ trương trên nhận được sự quan tâm lớn từ các hộ kinh doanh.

Có thể thấy rằng, quyết định bỏ ngưỡng doanh thu chịu thuế 500 triệu đồng/năm đối với hộ kinh doanh là bước điều chỉnh cần thiết trong quá trình hoàn thiện chính sách thuế đối với khu vực này. Điều này không có nghĩa là bỏ nghĩa vụ thuế mà là chuyển từ một mức cứng sang cơ chế linh hoạt hơn, có cách tiếp cận phù hợp trong bối cảnh kinh tế luôn biến động, khi giá cả, chi phí kinh doanh và quy mô hoạt động của hộ kinh doanh thay đổi nhanh chóng.

Việc xóa bỏ ngưỡng cứng cũng góp phần giảm động cơ né tránh nghĩa vụ thuế. Khi tồn tại một mốc doanh thu cố định, không ít hộ kinh doanh có xu hướng khai thấp doanh thu hoặc kìm hãm mở rộng hoạt động để không vượt ngưỡng phải nộp thuế.

Cách tiếp cận không đặt ngưỡng cố định mà để Chính phủ quy định linh hoạt thể hiện tư duy điều hành mở, vừa bám sát thực tế, vừa bảo đảm hài hòa lợi ích của hộ kinh doanh. 

Thời điểm hiện tại, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo nghị định sửa đổi các quy định về thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh. Cơ quan này đề xuất nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và không thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng lên 1 tỷ đồng/năm, thay cho mức 500 triệu đồng/năm hiện hành.

Xây dựng ngưỡng doanh thu chịu thuế, nếu chỉ dừng lại ở một con số mang tính áp đặt, sẽ khó phản ánh đúng thực tế vận hành của hộ kinh doanh. Vấn đề đặt ra không chỉ là thu bao nhiêu, mà là thu như thế nào để vừa bảo đảm mức sống tối thiểu cho người kinh doanh, vừa duy trì được nguồn thu bền vững cho ngân sách. Từ đó, cách tiếp cận cần dịch chuyển theo hướng linh hoạt và đa chiều hơn: không thể áp một mức chung khi biên lợi nhuận giữa các ngành nghề có sự chênh lệch đáng kể, cũng như khi chi phí kinh doanh, từ mặt bằng, lao động đến yêu cầu số hóa, hóa đơn điện tử đang ngày càng khác biệt. 

Bên cạnh đó, sự phân hóa giữa các vùng miền về mức sống và chi phí cũng đòi hỏi phải được tính đến một cách nghiêm túc. Khi những yếu tố này được đặt trong cùng một bài toán, ngưỡng doanh thu chịu thuế mới có thể vừa sát thực tiễn, vừa tạo được cảm nhận công bằng và tính khả thi trong thực thi.

Nhiều hộ kinh doanh cho rằng ngưỡng chịu thuế nên ở mức 2 - 3 tỷ đồng/năm. Nhiều ý kiến cũng cho rằng quan trọng nhất là giảm thủ tục giấy tờ, đơn giản hóa thủ tục đăng ký, kê khai.., bởi điều khiến nhiều hộ lo ngại nhất đang là nguy cơ kê khai sai dẫn đến bị xử phạt.

Việc bãi bỏ ngưỡng doanh thu chịu thuế 500 triệu đồng/năm có thể xem là bước “gỡ nút thắt” cần thiết, nhưng chính sách chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi ngưỡng mới được thiết kế hợp lý và sát thực tiễn. 

Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động, bài toán không chỉ dừng ở việc xác định một con số thay thế, mà là tạo dựng một cơ chế đủ linh hoạt để vừa bảo đảm công bằng nghĩa vụ thuế, vừa khuyến khích hộ kinh doanh phát triển minh bạch, bền vững. Nói cách khác, nếu làm tốt khâu này, chính sách không chỉ điều chỉnh cách thu, mà còn góp phần định hình lại hành vi và động lực của khu vực kinh doanh nhỏ lẻ trong dài hạn.